Ξεμάτιασμα από τα Θεμίσκυρα

Ξεμάτιασμα από τα Θεμίσκυρα

Της Λένας Σαββίδου. Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό. 

   Tο ξεμάτιασμα τούτο το άφησε μια υπέροχη γυναίκα που γεννήθηκε στα Θεμίσκυρα, ανατράφηκε με Γαλλίδα γκουβερνάντα, μορφώθηκε σε Παρθεναγωγείο, παντρεύτηκε ένα εξίσου πλούσιο και καλλιεργημένο Κερασούντιο νέο, του χάρισε παιδιά μεγάλου Έρωτα κι Αγάπης , έζησε το δράμα της Γενοκτονίας του Λαού μας και τη Προσφυγιά του και πέθανε μόνη, καταφρονεμένη και με τη ρετσινιά της Μάισας σε ένα χωριό στην Κοζάνη...

«Έλα Χριστέ μου
Και στ όνομα έχω γέρου πάππου
Και γρέα μαμη
Ο Φίδε κι ο Σκερπίδε
Με τε σένα να κορούτε
Με τε σένα να στραβούτε»

   Τα λόγια τα λέμε αφού πρώτα βάνουμε αλάτι στη χούφτα μας και πούμε το όνομα του ματιαγμένου. Όση ώρα λέμε τα λόγια σταυρώνουμε με το δάχτυλο το αλάτι στην παλάμη μας. Το αλάτι που «τράβηξε» το μάτι το διώχνουμε από το σπίτι πετώντας το σε τρεχούμενο νερό.

ΚΑΚΟ ΜΑΤΙ-ΟΜΜΑΤΙΑΓΜΑΝ

 

ΟΜΑΤΙΑΓΜΑΝ

Της Λένας Σαββίδου. Σπουδές στον Ελληνικό πολιτισμό.

Στον Πόντο πίστευαν πολύ στο λεγόμενο μάτιασμα. Συνήθιζαν να φοβούνται για τη δύναμη του ματιάσματος τους, τους γαλανομάτηδες και  θεωρούσαν τη ζήλια ως αιτία του.

Τα φυλαχτά προστάτευαν από το κακό μάτι και φοριόνταν επάνω στο σώμα, άλλοτε σε εμφανές σημείο όπως οι Αη Γιώργηδες και οι σταυροί και άλλοτε ραμμένα ή καρφιτσωμένα σε κρυφά σημεία και ειδικότερα στο μέρος της καρδιάς. Πολλοί κατασκεύαζαν οι ίδιοι τα φυλαχτά τους ή τα παράγγελλαν στον ανοιχτή.

Στα μικρά παιδιά από τη γέννηση τους καρφίτσωναν στο φανελάκι τους φυλαχτά που τυλιγμένα σε ύφασμα είχαν προσευχές και κομμάτι από Τίμιο Ξύλο. Σε εύλογη, θεωρώ, απορία μου πόσο Τίμιο Ξύλο υπήρχε για να φοράμε όλοι μας και από ένα τέτοιο φυλαχτό ή γιάγια μ’ συνήθιζε να απαντάει  εκφοβίζοντας με, με ένα άλλου είδος ξύλου, καθόλου μα καθόλου τίμιου...

Όταν κάποιος ήταν ματιασμένος πήγαινε να τον ξεματιάσουν . Συνήθως οι γυναίκες της οικογένειας ήξεραν να ξεματιάζουν. Ξεμάτιασμα έκανε και ο ανοιχτής και φυσικά και ο παππάς. Πολλές φορές αρνούνταν να αποκαλύψουν τα λόγια του ξεματιάσματος μη και χαθεί η δύναμη του. Η μάνα έλεγε το μυστικό στην κόρη κι αυτή στη δική της κόρη. 

Ένα ξεμάτιασμα που διασώθηκε είναι το εξής: παίρνει η ξεματιάστρα στη χούφτα της αλάτι και το ανακατεύει με το δεξί δείκτη του δεξιού της χεριού, κάνοντας το σημείο του σταυρού και επαναλαμβάνοντας νοερά και για μονό αριθμό το Πάτερ ημών. Αν υπάρχει μάτιασμα όση ώρα εκτελεί την τελετουργία χασμουριέται και δακρύζει, παίρνοντας η ίδια κατ αυτόν τον τρόπο το κακό μάτι. Στο τέλος βάζει λίγο αλάτι από αυτό που ανακάτευε στη γλώσσα του ματιασμένου και στη δική της. Το υπόλοιπο το ρίχνει  να το πάρει το νερό.

Με το πέρας του ξεματιάσματος έφευγαν και όλα τα συμπτώματα του κακού ματιού που ποίκιλαν από έναν απλό πονοκέφαλο έως έντονο πρήξιμο, δυσφορία και κόψιμο της αναπνοής!