Μια συνέντευξη του Κωσταντίνου Αλεξανδρίδη, στη Λένα Σαββίδου στα πλαίσια της ραδιοφωνικής εκπομπής της Ευξείνου Λέσχης Ποντίων και Μικρασιατών ν. Τρικάλων, « Ανέβζηγος Αροθυμία».
Πρόκειται για την πρώτη συνέντευξη που ο κύριος Αλεξανδρίδης έδωσε μετά την επιστροφή του από τη Λιβερά και την εκεί αναβίωση, για πρώτη φορά μετά τον Ξεριζωμό , του εθιμικού δρώμενου των Μωμόγερων . Σήμερα, ένα χρόνο μετά και με την ευκαιρία της δεύτερης αποστολής της ομάδας του κυρίου Αλεξανδρίδη στον Πόντο για την αναβίωση του δρώμενου, ας δούμε τι ειπώθηκε τότε, γιατί κάποια πράγματα έχουν αξία διαχρονική:
«…Νυξ δ΄έτεκε στυγερόν τε Μόρον και Κύρα μέλαιναν
και θάνατον τέκε δ΄Ύπνον, έτικτε δε φύλον Ονείρων
δεύτερον αυ Μώμον και Οϊζύν αλγινόεσσαν
ου τινί κοιμηθείσα Θεών τέκε Νυξ ερεβεννή»
Λένα Σαββίδου: Κύριε Αλεξανδρίδη ας ξεκινήσουμε την συζήτηση μας από την ονομασία του εθιμικού δρώμενου «Μωμόγεροι». Τι σημαίνει λοιπόν «Μωμόγερος» και ποια η πιθανή προέλευση της ονομασίας αυτής;
Κωσταντίνος Αλεξανδρίδης: Όπως μας πληροφορεί ο Ησίοδος στη «Θεογονία» του, ο Μώμος στην αρχαιότητα ήταν ο θεός του γέλιου και της σάτιρας. Οι ακόλουθοι –ιερείς του Μώμου, η ομάδα που τον συνοδεύει διακωμωδώντας και σατιρίζοντας καταστάσεις είναι οι Μωμόγεροι. Η καθ αυτού ρίζα της λέξη Μώμος, προέρχεται από το ομηρικό ρήμα «μω» που σημαίνει «αναζητώ να βρω κουσούρι». Μώμος λοιπόν είναι ο θεός του γέλιου και της σάτιρας, αυτός που ψάχνει να βρει ψεγάδι να καυτηριάσει. Σύμφωνα δε με τον Πλάτωνα, «άριστο» ήταν το έργο που ο Μώμος δεν είχε τίποτε να πει επ αυτού.
Λένα Σαββίδου: Να υποθέσουμε από τα όσα μας λέτε για το όνομα του εθίμου ότι και το ίδιο το έθιμο έχει ρίζες που βρίσκονται πολλά χρόνια πίσω;
Κωσταντίνος Αλεξανδρίδης: Ασφαλώς. Το δρώμενο δεν είναι απλώς Προχριστιανικό, είναι Προϊστορικό μιας και από όσα γνωρίζουμε ο Ησίοδος καταγράφει την προφορική παράδοση σχετικά με τον θεό Μώμο που έφθασε ως αυτόν. Επιπλέον, οι λέξεις «μίμος» και «μίμηση» προέρχονται από τη λέξη «Μώμος», καθώς και κατά την δική μου εκτίμηση και όλο το Αρχαίο Ελληνικό Δράμα.
(Μωμόγεροι στη Λιβερά. Γενάρης 2009. Φωτογραφικό αρχείο Θεόφιλου Κωτσίδη)
Πρόκειται για την πρώτη συνέντευξη που ο κύριος Αλεξανδρίδης έδωσε μετά την επιστροφή του από τη Λιβερά και την εκεί αναβίωση, για πρώτη φορά μετά τον Ξεριζωμό , του εθιμικού δρώμενου των Μωμόγερων . Σήμερα, ένα χρόνο μετά και με την ευκαιρία της δεύτερης αποστολής της ομάδας του κυρίου Αλεξανδρίδη στον Πόντο για την αναβίωση του δρώμενου, ας δούμε τι ειπώθηκε τότε, γιατί κάποια πράγματα έχουν αξία διαχρονική:
«…Νυξ δ΄έτεκε στυγερόν τε Μόρον και Κύρα μέλαιναν
και θάνατον τέκε δ΄Ύπνον, έτικτε δε φύλον Ονείρων
δεύτερον αυ Μώμον και Οϊζύν αλγινόεσσαν
ου τινί κοιμηθείσα Θεών τέκε Νυξ ερεβεννή»
Λένα Σαββίδου: Κύριε Αλεξανδρίδη ας ξεκινήσουμε την συζήτηση μας από την ονομασία του εθιμικού δρώμενου «Μωμόγεροι». Τι σημαίνει λοιπόν «Μωμόγερος» και ποια η πιθανή προέλευση της ονομασίας αυτής;
Κωσταντίνος Αλεξανδρίδης: Όπως μας πληροφορεί ο Ησίοδος στη «Θεογονία» του, ο Μώμος στην αρχαιότητα ήταν ο θεός του γέλιου και της σάτιρας. Οι ακόλουθοι –ιερείς του Μώμου, η ομάδα που τον συνοδεύει διακωμωδώντας και σατιρίζοντας καταστάσεις είναι οι Μωμόγεροι. Η καθ αυτού ρίζα της λέξη Μώμος, προέρχεται από το ομηρικό ρήμα «μω» που σημαίνει «αναζητώ να βρω κουσούρι». Μώμος λοιπόν είναι ο θεός του γέλιου και της σάτιρας, αυτός που ψάχνει να βρει ψεγάδι να καυτηριάσει. Σύμφωνα δε με τον Πλάτωνα, «άριστο» ήταν το έργο που ο Μώμος δεν είχε τίποτε να πει επ αυτού.
Λένα Σαββίδου: Να υποθέσουμε από τα όσα μας λέτε για το όνομα του εθίμου ότι και το ίδιο το έθιμο έχει ρίζες που βρίσκονται πολλά χρόνια πίσω;
Κωσταντίνος Αλεξανδρίδης: Ασφαλώς. Το δρώμενο δεν είναι απλώς Προχριστιανικό, είναι Προϊστορικό μιας και από όσα γνωρίζουμε ο Ησίοδος καταγράφει την προφορική παράδοση σχετικά με τον θεό Μώμο που έφθασε ως αυτόν. Επιπλέον, οι λέξεις «μίμος» και «μίμηση» προέρχονται από τη λέξη «Μώμος», καθώς και κατά την δική μου εκτίμηση και όλο το Αρχαίο Ελληνικό Δράμα.
